Kısa cevap: Geçici dosyalar, programların işini yaparken bir kenara not aldığı "müsvedde" dosyalardır. İşlem bitince çoğu zaman kendiliğinden silinmeleri gerekir ama pek çoğu diskte unutulur. Bu dosyaları silmek sistemi bozmaz, çünkü işletim sistemi ve programlar ihtiyaç duyduklarında bunları yeniden oluşturur. Yani temp dosya silme işlemi, çöp kutusunu boşaltmaya benzer: yer açar, karışıklığı azaltır, hiçbir kalıcı veriyi götürmez.
Bir belge yazarken, video izlerken ya da program kurarken bilgisayar aynı anda birçok veriyi elinde tutmak zorunda kalır. Bunların hepsini bellekte tutmak yerine diske küçük dosyalar halinde yazar. Bir kurulum dosyasını açtığınızda içindeki dosyalar önce geçici bir klasöre çıkarılır; tarayıcınız bir sayfayı ikinci kez daha hızlı açsın diye görselleri diske kaydeder; Word beklenmedik bir kapanmada belgenizi kurtarabilmek için ara kopyalar tutar.
Bu dosyaların ortak özelliği şudur: o anki iş için üretilirler. İş bittikten sonra değerleri kalmaz. Programın onları silmesi beklenir ama program çöktüğünde, bilgisayar aniden kapandığında ya da geliştirici bu temizliği ihmal ettiğinde dosyalar diskte kalır. Yıllar içinde bu birikim onlarca gigabayta ulaşabilir.
Buradaki mantık basit: geçici dosyalar türetilmiş veridir. Yani asıl kaynağı başka bir yerde duran bilginin kopyası ya da ara ürünüdür. Tarayıcı önbelleğini sildiğinizde site kaybolmaz, sadece bir sonraki ziyarette biraz daha yavaş yüklenir. Kurulum artıklarını sildiğinizde kurulu program çalışmaya devam eder.
İşletim sistemi de bu dosyaların silinebileceğini varsayarak tasarlanmıştır. Zaten Windows'un kendi Disk Temizleme aracı ve Depolama Duyarlılığı özelliği tam olarak bu işi yapar. Sistem, silinmesi sakıncalı olan dosyaları zaten kilitler; o an kullanımda olan bir geçici dosyayı silmeye çalışırsanız "dosya kullanımda" uyarısı alırsınız ve işlem gerçekleşmez. Bu, kendi kendini koruyan bir mekanizmadır.
Birkaç küçük nokta var:
Büyük bir güncelleme sonrası diskte Windows.old adında birkaç gigabaytlık bir klasör oluşur. Bu, eski sürüme dönmek isteyenler için tutulur ve belirli bir süre sonra kendiliğinden silinir. Yeni sürümden memnunsanız Disk Temizleme aracıyla erkenden kaldırabilirsiniz — ama artık geri dönemeyeceğinizi bilerek.
| Kullanım tipi | Önerilen sıklık |
|---|---|
| Günlük ofis/internet kullanımı | Ayda bir |
| Sık program kurup kaldıran | İki haftada bir |
| Video/tasarım işi yapan | Haftada bir |
| Disk neredeyse dolu | Hemen, sonra otomatiğe alın |
Dürüst cevap: kısmen. Geçici dosyaları silmek işlemciyi hızlandırmaz. Ama iki somut faydası vardır. Birincisi, diskiniz doluya yakınsa sistem sanal bellek için yer bulamaz ve gözle görülür şekilde yavaşlar; yer açmak bu darboğazı kaldırır. İkincisi, on binlerce küçük dosya arasında arama yapan yedekleme ve antivirüs taramaları belirgin biçimde kısalır.
Bilgisayarınız hâlâ yavaşsa sorun başka yerdedir: başlangıçta açılan gereksiz programlar, artık kullanılmayan ama tam kaldırılmamış yazılımlar ya da yetersiz bellek. Düzenli bakım alışkanlığı ve gereksiz programları eksiksiz kaldırma konularındaki rehberler bu tarafa bakıyor.
Hayır