Kısa cevap: Bilgisayarı kapatmanın doğru yolu, güç düğmesine basılı tutmak değil, işletim sisteminin kendi menüsünden "Kapat" komutunu vermektir. Windows'ta Başlat menüsündeki güç simgesi, Mac'te sol üstteki elma menüsü bu iş için vardır. Bu yol, açık programların dosyaları kaydetmesine, sistemin geçici verileri diske yazmasına ve donanımın düzenli biçimde durmasına izin verir. Güç düğmesini basılı tutarak kapatmak ise elektriği bir anda kesmek gibidir; sadece bilgisayar tamamen kilitlendiğinde, son çare olarak kullanılır.
Bilgisayar kapama yeniden başlatma işlemleri birbirine benziyor gibi görünse de arka planda farklı şeyler olur. Menüde genellikle üç seçenek görürsünüz ve hangisini seçtiğiniz, bir sonraki açılışta bilgisayarınızın nasıl davranacağını belirler.
| Seçenek | Ne yapar? | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| Kapat | Tüm programları kapatır, sistemi tamamen durdurur, elektrik tüketimi biter. | Günün sonunda, uzun süre kullanmayacağınızda, dizüstünü çantaya koymadan önce. |
| Yeniden Başlat | Sistemi kapatır ve hemen yeniden açar. Bellek tamamen temizlenir. | Güncelleme sonrası, program kurup kaldırdıktan sonra, bilgisayar yavaşladığında veya garip davrandığında. |
| Uyku / Uyut | Açık pencereleri belleğe alıp düşük güçle bekler. Saniyeler içinde geri döner. | Kısa molalarda, işinizi yarım bırakıp geri döneceğinizde. |
Windows'ta ayrıca "Hazırda Beklet" seçeneği bulunabilir. Bu, açık işleri belleğe değil sabit diske yazar ve bilgisayarı tamamen kapatır; enerji harcamaz ama açılışı uykudan biraz yavaştır.
Çünkü bilgisayar çalışırken bellekte yüzlerce küçük işlem birikir. Bazı programlar kapandığında arkasında artık kalıntı bırakır, bazı ayarlar ancak sistem sıfırdan açılırken okunur. Yeniden başlatma bu birikimi siler ve her şey temiz bir sayfadan başlar. Bu yüzden internet bağlantısı sorunlarında, bir program açılmadığında ya da ses kaybolduğunda ilk denenecek şey yeniden başlatmadır.
Önemli bir ayrıntı: Windows'ta "Kapat" seçeneği, hızlı başlangıç özelliği açıksa sistemi tam anlamıyla sıfırlamaz; bir tür kısmi hazırda bekletme uygular. Bu nedenle bir sorunu çözmek istiyorsanız kapatıp açmak yerine doğrudan Yeniden Başlat demeniz daha etkilidir.
Bazen "Kapat" dedikten sonra ekranda dakikalarca beklenir. Genellikle sebebi, kapanmayı engelleyen bir program veya bir güncelleme adımıdır. Sırayla şunları deneyin:
Windows'ta Windows tuşu + X, ardından U tuşuna basmak güç menüsünü açar; sonra kapatmak için U, yeniden başlatmak için R tuşu yeter. Masaüstündeyken Alt + F4 de kapatma penceresini getirir. Mac'te Control + Güç düğmesi aynı işi görür. Bu tür kısayollarla çalışmaya alışmak, fareye uzanmadan pek çok işi bitirmenizi sağlar.
Hayır, şart değil. Ama masaüstü bilgisayarları bile haftada birkaç kez tamamen kapatmak ya da en azından yeniden başlatmak faydalıdır: güncellemeler tamamlanır, bellek temizlenir, fanlar dinlenir. Dizüstü bilgisayarı kapağını kapatıp çantaya koyuyorsanız, tam kapatmak hem ısınmayı hem de boşa pil tükenmesini önler. Sürekli uykuda bırakılan bir dizüstü, çantada ısınıp performansını düşürebilir.
Çalışırken elektriği kesmek diskteki yazma işlemini yarıda bırakabilir ve dosya bozulmasına yol açabilir. Sık tekrarlanırsa işletim sistemi açılmaz hale gelebilir. Kapanma tamamlandıktan sonra fişi çekmekte sakınca yoktur.
Çok az miktarda harcar, çünkü bellek beslenmeye devam eder. Dizüstünde uykuda bırakılan bilgisayarın pili günler içinde biter.